Nữ thẩm phán bị tạt axit và hành trình trở lại đời thường

 

 

Nữ thẩm phán bị tạt axit và hành trình trở lại

Sáng 27 Tết Nguyên đán 2020 (21/1), bà Loan đang tất bật hoàn thành nốt công việc cuối năm thì những dòng tin quen thuộc của Nguyễn Thị Hải (35 tuổi, bị chồng tẩm xăng đốt gây thương tật 95%) hiện lên. Lần này, Hải mời bà "mùng 8 Tết về Bắc Giang giao lưu cùng các bệnh nhân bỏng".

Hải là một trong số rất nhiều nạn nhân được bà Loan truyền cảm hứng chữa trị suốt 15 năm qua. "Cố lên cháu, sau lần này nữa thôi là sẽ được như cô bây giờ", bà Loan thường động viên Hải như vậy trước mỗi ca phẫu thuật.

Bà Loan, 55 tuổi, hiện là phó tổng biên tập Tạp chí Toà án nhân dân. Tốt nghiệp đại học Luật, bà về công tác ở TAND quận Đống Đa, Hà Nội. 16 năm sau, nữ thẩm phán năng động, nhiệt huyết đang trong thời gian quy hoạch làm Phó chánh án thì bị tạt axit trước cửa nhà. Hung thủ là nguyên đơn trong một vụ án dân sự về tranh chấp đất đai bà xét xử trước đó.

Bà Nguyễn Thị Kim Loan. Ảnh: Phạm Dự.

Sau 61 ngày cấp cứu, bà Loan được cứu sống song phải mang thương tật vĩnh viễn 61%. Là người lạc quan nên khi bác sĩ khuyên chỉ giữ được đôi mắt sáng, bà vẫn quyết tâm "phải giữ được" nhiều hơn thế. 43 ca phẫu thuật ở Việt Nam và Singapore đã được thực hiện. Nhiều lúc bà cảm giác khuôn mặt mình giống như bức tượng điêu khắc được cắt gọt khắp nơi.

Khi chồng định làm theo lời bác sĩ đập hết gương trong nhà để vợ khỏi tự ti, bà đã ngăn cản với suy nghĩ "phải đối diện thực tại". Hơn 10 năm, bà luôn dành ra 6 tiếng mỗi ngày để ngồi trước gương tập luyện dãn cơ bằng cách há miệng, cau mày, nghiêng đầu. Bên cạnh việc tuân thủ giáo án của bác sĩ, bà còn đọc sách để tìm ra các phương pháp chữa trị khác nhau.

Sau một năm bảo lưu việc học thạc sĩ, bà đăng ký học trở lại dù xen kẽ trong thời gian này là những ca phẫu thuật. Tránh những ánh mắt dò xét của người xung quanh, bà tự thiết kế bộ quần áo theo kiểu phụ nữ Hồi giáo che kín mít. Có lần thầy giáo tưởng là người nước ngoài nên hỏi bà nghe tiếng Việt có hiểu không khiến cả lớp cười ồ.

"Tôi chưa một lần nhắc đến kẻ đã tạt axit mình. Tôi thấy nhiều nạn nhân mất nhiều công sức thù oán, đấu tranh để rồi tất cả đều đau khổ, hơn nữa mình cũng không thể lành lặn như trước. Với tinh thần đó của tôi, chồng và hai con cũng không bị nhồi vào đầu những suy nghĩ tiêu cực", bà Loan nói.

Bà Loan (phải) trong bộ trang phục che kín mặt để đi học. Ảnh: Nhân vật cung cấp.

9 năm điều trị, bà nói chưa một lần rơi nước mắt vì đau hay tuyệt vọng. Lần duy nhất khóc bởi con gái vào viện mà không nhận ra mẹ. "Vừa nhìn thấy tôi, con gái thứ hai khóc thét lên. Nó nói cô không phải mẹ Loan xinh của con. Vài phút sau khi bỏ chạy vào nhà vệ sinh gào khóc, tôi tự trấn tĩnh, quay lại thủ thỉ nói chuyện để con gái nhận ra giọng mẹ".

Không thể trở lại với công việc thẩm phán, bà Loan được sắp xếp nghiên cứu chuyên môn ở Viện khoa học xét xử - TAND Tối cao. Thời gian đó, bà cùng tham gia xây dựng Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 và nhiều thông tư hướng dẫn liên quan. Sau 2 năm, bà được luân chuyển về vị trí bây giờ.

Không muốn nhiều người gặp hoàn cảnh như mình phải dừng lại, bỏ phí tương lai, bà không từ chối hướng dẫn phục hồi bất kỳ ai và cũng chưa từng hỏi một nạn nhân nào tại sao bị như vậy. "Tôi rất kỵ nhắc về những điều tồi tệ đã xảy ra. Tôi chỉ muốn giúp họ có suy nghĩ tích cực và điều quan trọng nhất là truyền đạt lại các phương pháp điều trị khoa học tôi từng được chỉ dạy", bà Loan chia sẻ.

Chia sẻ việc "học tập" tinh thần của thẩm phán Loan, chị Hải cho hay trong lúc tuyệt vọng nhất, muốn buông xuôi tất cả đã được truyền cảm hứng để vươn lên. "Tôi được cô Loan chỉ dạy cách tập phục hồi và gieo nhiều suy nghĩ tích cực. Bây giờ, tôi có thể tự làm việc để nuôi sống bản thân và hai con nhỏ".

Trong năm nay, khi nghỉ hưu có nhiều thời gian hơn, bà Loan nói sẽ tiếp tục và mở rộng việc giúp đỡ những phụ nữ gặp bất hạnh để họ "vượt lên chính mình".

Năm 2005, Nguyễn Tiến Dũng giúp hai người khởi kiện trong vụ án tranh chấp đất đai với thỏa thuận nếu thắng sẽ được chia một phần đất. Khi bản án của phiên tòa do bà Loan làm chủ tọa không như mong muốn của mình, Dũng đã thuê Phạm Ngọc Hải tạt axit thẩm phán để trả thù.

Năm 2006, Dũng và Trung tâm dịch thuật Hải bị TAND Hà Nội phạt 14 năm tù, buộc bồi thường 350 triệu đồng.

Nữ sát thủ quyến rũ phát xít

Oversteegen chỉ là một thiếu nữ chưa đầy 17 tuổi khi phát xít Đức xâm lược Hà Lan tháng 5/1940. Cô trở thành thành viên của phong trào kháng chiến Hà Lan, được giao nhiệm vụ che giấu người Do Thái, người bất đồng chính kiến và đồng tính luyến ái trong những ngôi nhà trú ẩn tại Haarlem, cách Amsterdam gần 20 km về phía tây.

Freddie Oversteegen (phải) và Hannie Schaft. Ảnh: North Holland Archives.

Truus cùng em gái 14 tuổi Freddie và sinh viên luật Hannie Schaft, 19 tuổi, là những cô gái đảm nhận vai trò bí mật để làm suy yếu Đức quốc xã trong Thế chiến II. Trong khi các phụ nữ tham gia phong trào kháng chiến chủ yếu làm gián điệp, giải mật mã và đánh máy, ít người dám đảm nhận công việc của bộ ba này: sát thủ ngầm.

Ba cô gái trẻ trang điểm đậm, tô son đỏ tươi đến các quán bar quyến rũ lính Đức quốc xã và dụ họ đến chỗ chết. Hannie tự học tiếng Đức để phục vụ công việc. Xinh đẹp, yểu điệu với mái tóc đỏ và làn da trắng sữa, cô dễ dàng "hạ gục" những tên lính phát xít. Cô rủ họ vào rừng hẹn hò và những đồng đội nam của Hannie mai phục sẵn để kết liễu.

Các cô gái còn giỏi sử dụng súng và dễ dàng hạ gục mục tiêu trong khi đạp xe. Ngoài lính Đức, họ cũng nhắm mục tiêu vào những người Hà Lan thông đồng với phát xít.

Sau khi chiến tranh kết thúc, hai chị em Truus và Freddie từ chối đưa ra con số cụ thể về số mục tiêu đã bị họ kết liễu. "Bạn không bao giờ hỏi một binh sĩ rằng người đó giết bao nhiêu kẻ địch", hai chị em nói.

"Sau chiến tranh, họ bị trầm cảm và thường gặp ác mộng", Sophie Poldermans, tác giả một cuốn sách về bộ ba nữ sát thủ, cho biết.

"Tôi không sinh ra để giết người", Truus nói với Poldermans. "Sau mỗi lần tấn công, tôi thường ngất đi hoặc gục xuống trong nước mắt".

Ngoài việc tiêu diệt lính Đức quốc xã, Hannie còn phá hoại các cơ sở quân sự, đánh bom các đường dây điện và đoàn tàu chở vũ khí. Hai chị em Oversteegen hợp tác chặt chẽ với Hannie trong nhóm 7 chiến binh nhiệt huyết và kiên gan. Tuy nhiên, họ từ chối ra tay khi cấp trên ra lệnh bắt cóc con của quan chức Đức quốc xã cấp cao.

"Chúng tôi chỉ chiến đấu chống lại những kẻ phát xít thực sự chứ không làm hại trẻ em", Truus nói.

Họ gây ra nhiều thiệt hại và giết nhiều lính phát xít đến nỗi Hannie trở thành mục tiêu truy nã của phát xít, được biết đến là "cô gái tóc đỏ". Đích thân trùm phát xít Adolf Hitler ra lệnh bắt cô.

Truus Oversteegen. Ảnh: North Holland Archives .

Hannie nhuộm tóc đen và đeo kính khi lẩn trốn. Ngay cả khi Trung tâm dịch thuật Đức quốc xã cầm tù cha mẹ cô để gây áp lực, Hannie vẫn không ra đầu hàng. Gia đình cô cuối cùng được thả khi phát xít thấy họ thực sự không biết tung tích con gái.

Hannie không may bị bắt vào tháng 3/1945, khi phân phát những tờ báo chống phát xít tại một trạm kiểm soát của Đức quốc xã. Lính Đức ban đầu không biết Hannie là mục tiêu đang bị truy nã, vì cô nhuộm tóc đen, nhưng thân phận của cô dần bị lộ khi chúng giam và tra tấn cô trong tù. Cô bị xử bắn ngày 17/4/1945, chỉ 18 ngày trước khi Hà Lan được giải phóng.

Tư lệnh tối cao quân Đồng minh Dwight Eisenhower truy tặng Hannie Huân chương Tự do. Truus được vinh danh tại Jerusalem vì bảo vệ người Do Thái. Cô và Freddie được Thủ tướng Hà Lan trao tặng Huân chương Huy động Chiến tranh năm 2014.

Truus qua đời năm 2016 ở tuổi 92 còn Freddie qua đời hai năm sau đó, cũng ở tuổi 92. Hai chị em luôn nhớ đến câu chuyện về sự kiên cường của Hannie trong ngày bị xử tử mà cảnh sát và nhân chứng đã kể lại.

Khi phát đạn đầu tiên bị trượt, Hannie nhìn chằm chằm người lính xử tử cô với ánh mắt kiên định. "Đồ ngốc, tôi còn bắn giỏi hơn anh", cô nói.

Phương Vũ (Theo NYPost )

Những cách Iran tiếp tục 'báo thù' Mỹ

Câu hỏi "Iran phản ứng ra sao sau khi thiếu tướng Qassem Soleimani thiệt mạng" xuất hiện trong đầu các nhà hoạch định chính sách và công chúng Mỹ sau vụ không kích hôm 3/1. Phản ứng đầu tiên mà Mỹ phải nhận là đòn tập kích tên lửa của Iran nhằm vào hai căn cứ có lính Mỹ đồn trú tại Iraq ngày 8/1, dù không gây thương vong.

Lãnh tụ tinh thần tối cao Iran Ali Khamenei sau đó tuyên bố vụ tập kích tên lửa là "cú tát mạnh" giáng vào mặt Mỹ nhưng chưa đủ, bởi mục tiêu cuối cùng của Iran là đẩy lùi Mỹ khỏi khu vực Trung Đông, và Tehran sẽ tiếp tục tung các đòn tấn công nhắm vào lợi ích của Mỹ cho đến khi đạt được mục đích này.

Lời đe dọa của lãnh đạo Iran khiến nhiều người lo ngại nguy cơ nổ ra xung đột giữa Tehran và Washington. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng Iran sẽ gặp rất nhiều khó khăn khi đối đầu trực diện với Mỹ.

Các lệnh trừng phạt của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump trong những năm qua đã khiến kinh tế Iran thiệt hại nặng. GDP nước này giảm gần 10% trong năm 2019, xuất khẩu dầu mỏ tụt từ 2,5 triệu thùng xuống dưới 500.000 thùng/ngày.

Lạm phát tại Iran tăng nhanh và hiện ở mức hơn 30%, tỷ lệ thất nghiệp lên tới mức 20%, chi tiêu chính phủ tăng trong khi đời sống khó khăn khiến dân chúng bất mãn.

Những yếu tố kinh tế này kìm hãm khả năng Iran có đủ ngân sách cho một cuộc chiến trường kỳ chống lại Mỹ. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc Tehran chỉ "đe dọa suông" với Washington. Iran vẫn nắm trong tay những vũ khí bí mật có thể phát động các đòn tấn công nhằm vào mục tiêu Mỹ bằng cách sử dụng các lực lượng ủy nhiệm tại Trung Đông.

Lãnh tụ tinh thần tối cao Iran Ali Khamenei trong buổi cầu nguyện ngày 18/1 tại Tehran. Ảnh: Reuters .

Mạng lưới lực lượng ủy nhiệm của Iran rất rộng và đáng gờm, bao gồm các lực lượng cũ như dân quân Hezbollah ở Lebanon, phong trào Hamas tại Palestine cùng các nhóm mới như dân quân Shiite ở Iraq (Lực lượng Tổng động viên - PMU) hay phiến quân Houthi tại Yemen.

Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) gần đây còn huấn luyện và trang bị cho nhóm Quân đội Giải phóng Hồi giáo Shia (SLA) với 200.000 tay súng dòng Shiite được tuyển từ những nơi như Afghanistan, Yemen, Pakistan để triển khai ra các chiến trường nước ngoài như Syria.

Đặc nhiệm Quds thuộc IRGC chịu trách nhiệm chính trong cung cấp vũ khí và huấn luyện các nhóm dân quân do nước này hậu thuẫn. Bởi vậy, Ilan Berman, phó chủ tịch Hội đồng Chính sách Đối ngoại Mỹ, cho rằng cái chết của tướng Soleimani, chỉ huy đặc nhiệm Quds, sẽ khiến các nhóm dân quân này rơi vào hỗn loạn, ít nhất là trong ngắn hạn.

Các báo cáo tình báo ở Trung Đông cho thấy lực lượng dân quân Iraq đang trong "tình trạng rối loạn" sau khi Soleimani bị hạ sát và không thể sẵn sàng tung đòn tấn công vào các mục tiêu Mỹ hay đồng minh.

Tuy nhiên, cùng với thời gian, Tehran nhiều khả năng sẽ lấy lại quyền kiểm soát các nhóm này và tiếp tục chỉ đạo họ chống lại Mỹ và các đồng minh trong khu vực Trung Đông như Israel, Arab Saudi và Bahrain. Đây là một trong những nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu của thiếu tướng Esmail Ghaani , tư lệnh mới của lực lượng Quds.

Chiến tranh mạng là biện pháp trả đũa khác của Iran nhằm vào Mỹ. Trong nhiều năm, Iran đầu tư mạnh vào phát triển năng lực tác chiến không gian Trung tâm dịch thuật mạng và tổ chức loạt vụ tấn công nhằm vào các công ty dầu khí Arab Saudi cùng các tổ chức tài chính của Mỹ để khẳng định năng lực. Trước khi Tổng thống Donald Trump rút khỏi thỏa thuận hạt nhân tháng 5/2018, Iran ít mở các cuộc tấn công mạng mà tập trung vào thu thập thông tin về chính quyền mới của Mỹ.

Bộ An ninh Nội địa Mỹ cảnh báo Iran có thể mở cuộc tấn công nhằm vào các cơ sở quan trọng của nước này và gây thiệt hại nặng, đồng thời có thể phát động các chiến dịch gây rối loạn trên mạng xã hội. Lầu Năm Góc và Bộ Ngoại giao Mỹ chưa nói rõ về chiến lược ngăn chặn hoặc giảm thiểu thiệt hại từ các cuộc tấn công mạng của Iran.

 

 

'Đế chế đặc nhiệm' bí mật của Iran

Hoạt động của đặc nhiệm Iran tại Trung Đông. Video: CSIS .

Iran sẽ trả đũa phi đối xứng cho cái chết của tướng Soleimani vì chiến thuật này đóng vai trò chủ chốt trong sức mạnh của họ. Lãnh đạo Iran ủng hộ mạnh mẽ với chiến lược bất đối xứng trong những cuộc đối đầu trực tiếp kể từ cuộc chiến tranh với Iraq những năm 1980-1988.

Các biện pháp trừng phạt dai dẳng của phương Tây làm kiệt quệ quân đội chính quy của Iran. Lực lượng này gặp rất nhiều khó khăn khi mua khí tài, phụ tùng và các vật liệu phục vụ hoạt động tác chiến nên không đủ khả năng đáp trả đối xứng với đối thủ.

Thiếu tướng Soleimani được coi là kiến trúc sư của nghệ thuật tác chiến phi đối xứng Iran. Soleimani dành gần 25 năm để xây dựng chiến thuật này, đó là lý do cuộc không kích hạ sát ông khiến lực lượng ủy nhiệm của Iran bị ảnh hưởng nặng nề và khiến Iran thận trọng hơn khi sử dụng tác chiến phi đối xứng.

Theo chuyên gia Berman, Iran trong thời gian tới vẫn có thể cân nhắc về cái giá phải trả cho cách tiếp cận đối đầu với Mỹ tại Trung Đông và dừng các hành vi gây hấn nếu cho rằng cái giá đó là quá cao. Trong trường hợp ngược lại, nghệ thuật tác chiến phi đối xứng mà tướng Soleimani dày công xây dựng vẫn là vũ khí mạnh nhất mà Iran có thể sử dụng trong cuộc đối đầu với Mỹ.

Nguyễn Tiến (Theo National Review )

Nghị sĩ Iran treo thưởng tìm người ám sát Trump

Ahmad Hamzeh, một thành viên ít tên tuổi trong quốc hội Iran, đưa ra đề nghị trên thay mặt cho người dân Kerman, quê nhà của Qassem Soleimani, tướng Iran thiệt mạng trong vụ không kích của Mỹ bên ngoài sân bay Baghdad, Iraq hôm 3/1.

Tuyên bố của Hamzeh xuất hiện trong bối cảnh cuộc bầu cử quốc hội Iran sắp diễn ra. Tuy nhiên, nghị sĩ này không nêu cụ thể ai sẽ trả khoản tiền thưởng 3 triệu USD mà ông đề cập.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng hôm 9/1. Ảnh: Reuters .

Soleimani, tư lệnh đặc nhiệm Quds thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, được coi là người quyền lực thứ hai đất nước sau lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei. Cái chết của ông khiến quan hệ giữa Mỹ và Iran căng thẳng cao độ với lời thề báo thù của Tehran.

Iran hôm 8/1 tập kích tên lửa vào hai căn cứ lính Mỹ đồn trú tại Iraq khiến 11 binh sĩ bị thương. Bộ Tài chính Mỹ sau đó ban lệnh trừng phạt Trung tâm dịch thuật mới nhằm vào 8 quan chức cấp cao và 17 doanh nghiệp Iran để đáp trả, đồng thời cảnh báo sẽ tiếp tục gây áp lực đến khi Tehran "ngừng tài trợ cho khủng bố toàn cầu và cam kết không bao giờ có vũ khí hạt nhân".

Ánh Ngọc (Theo AFP )

Đình Trọng bị treo giò ở vòng loại World Cup 2022

Án treo giò của Đình Trọng chiếu theo quy tắc kỷ luật của Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) năm 2019, mục 38.2.2. Mục này nêu: Tại giải các lứa tuổi châu Á, cầu thủ bị đuổi khỏi sân trong trận đấu cuối của đội sẽ bị treo giò khi giải lứa tuổi đó được tổ chức lần tiếp theo. Nếu án phạt không có tác dụng ở giải lứa tuổi đó, cầu thủ sẽ bị treo giò ở giải có lứa tuổi lớn hơn.

Đình Trọng nhận thẻ đỏ vì lỗi đánh nguội một cầu thủ Triều Tiên tối 16/1. Ảnh: Đức Đồng .

Đình Trọng nhận hai thẻ vàng, tương đương một thẻ đỏ, và bị truất quyền thi đấu ở phút cuối trận thua Triều Tiên 1-2. Điều này khiến anh bị treo giò một trận. Thất bại khiến Việt Nam đứng cuối bảng D và bị loại khỏi giải. Đây là kỳ U23 châu Á cuối cùng với trung vệ sinh năm 1997. Theo luật, Đình Trọng sẽ bị treo giò ở giải lứa tuổi cao hơn U23, đó là cấp độ đội tuyển quốc gia. Điều đó có nghĩa Đình Trọng sẽ vắng mặt một trận ở giải đấu thuộc hệ thống Asian Cup. Vòng loại thứ hai World Cup 2022 khu Công ty dịch thuật Đồng Nai vực châu Á đồng thời là vòng loại thứ hai Asian Cup 2023.

 

 

Đình Trọng nhận thẻ đỏ

Trận đấu tiếp theo của đội tuyển Việt Nam ở vòng loại World Cup 2022 diễn ra trên sân Malaysia, ngày 31/3. Đây là trận cầu quan trọng và có ý nghĩa đến cơ hội lọt vào vòng loại thứ ba với Việt Nam. HLV Park Hang-seo sẽ phải tìm phương án thay thế Đình Trọng ở hàng thủ. "Chúng tôi sẽ cố gắng thắng Malaysia", ông nói trong họp báo sau trận gặp Triều Tiên.

Việt Nam đang giữ đỉnh bảng G, vòng loại World Cup, với 11 điểm. Đứng sau đội quân của Park lần lượt là Malaysia (9 điểm), Thái Lan (8) và UAE (6). Indonesia chưa đạt điểm nào. Mỗi đội đều còn ba trận chưa đấu, ngoại trừ UAE còn bốn trận.

Xuân Bình

'Không nên thả cá chép ngày ông Công, ông Táo'

Ngày ông Công, ông Táo (23 tháng chạp Âm lịch), ông Trần Đình Sơn, Phó ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, chia sẻ với VnExpress những điều nên làm và không nên làm.

- Ngày lễ ông Công, ông Táo của người Việt có nguồn gốc từ đâu, thưa ông?

- Từ thời thượng cổ, do khiếp sợ thiên tai nên con người đã tôn thờ các hiện tượng tự nhiên như đất, nước, gió, lửa, núi, sông, mặt trời... Dần dần, việc tôn thờ này trở thành tín ngưỡng dân gian thờ cúng các thần linh. Khi chế độ quân chủ quyền chế của các triều đại phong kiến hình thành, vua chúa vì muốn xác lập quyền lực là thiên tử, con trời nên ban tước hiệu cho các thần linh, biến họ thành những người có nhân cách, phẩm bậc rõ ràng.

Từ đó như nhiều vị thần linh khác, ông Công (thổ công) là thần đất, được tôn xưng là phước đức chính thần. Các quốc gia thuộc nền văn minh lúa nước rất tôn trọng thần đất để cầu mong mùa màng bội thu, người và vật phát triển thịnh vượng, no ấm, an vui. Người dân tôn thờ ông Công như vị thần ban phước tài lộc cho mọi ngành nghề trong xã hội.

Nhà nghiên cứu Trần Đình Sơn. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Còn ông Táo (Táo quân) được dân gian tôn xưng là Đông Trù tư mạng định phước táo quân tôn thần, là vị thần chuyên việc nấu nướng, ăn uống. Theo quan niệm dân gian, hơn nửa táo quân không chỉ quản lý việc ăn uống sinh hoạt trong gia đình mà còn có nhiệm vụ ghi chép việc thiện ác của gia chủ để cuối năm báo cáo Thiên đình. Thượng đế sẽ căn cứ vào báo cáo của Táo quân để ban phước hoặc giáng họa cho người dân nhằm khuyến thiện trừng ác.

Người dân cũng quan niệm Táo quân là thần bảo hộ cho thiếu nhi, việc thờ cúng rất được phụ nữ quan tâm, với niềm tin gia đình sẽ êm ấm, thịnh vượng, con cháu khỏe mạnh, an lành. Thậm chí, sự tích Táo quân còn được người dân Việt Nam dựng thành huyền tích "một bà, hai ông" gồm thần đất, thần nhà, thần bếp.

- Lễ cúng ông Công, ông Táo từ xưa đến nay đã thay đổi thế nào?

- Từ xa xưa đến nay, người Việt duy trì tục lệ cúng tiến ông Công, ông Táo vào ngày 23 tháng chạp Âm lịch hàng năm. Trước đây, có thể do đời sống nông nghiệp là chủ yếu, việc cúng lễ còn có ý nghĩa khép lại năm cũ, sửa soạn nhà cửa làm lễ tất niên, đón rước tổ tiên về ăn Tết Nguyên đán, mở đầu năm mới.

Việc tôn thờ ông Công, ông Táo ở nước ta đã có từ mấy nghìn năm, được truyền nối từ đời này sang đời khác, với mục đích sâu xa là nhắc Công ty dịch thuật Đồng Nai nhở mọi người biết sống theo đúng luân thường, đạo lý từ gia đình đến khi ra ngoài xã hội. Dân gian tin rằng luôn có những vị thần linh theo dõi, ghi chép công việc hàng ngày của mỗi người, nên muốn có cuộc sống an vui, thịnh vượng thì con người phải tránh làm điều ác, siêng làm điều thiện, bảo vệ môi trường thiên nhiên.

Ngày nay, do công nghiệp phát triển nhanh làm thay đổi đời sống vật chất, các giá trị văn hóa truyền thống bị phai nhạt. Xã hội ngày càng ưa chuộng hình thức hơn, ít quan tâm đến giá trị tinh thần trong ngày cúng ông Công, ông Táo.

- Người dân nên phóng sinh, đốt vàng mã thế nào trong ngày cúng ông Công, ông Táo?

- Việc cúng lễ thần linh, phật, thánh, tổ tiên thì điều quan trọng nhất là thành tâm cầu nguyện, "lễ bạc, lòng thành" là tốt nhất. Việc thả cá chép để đưa ông Táo về trời ở miền Bắc hoặc đốt ngựa giấy, tranh giấy ở miền Nam chỉ là xưa bày ra vậy nên ngày nay làm theo thôi. Quan niệm dân gian là thả cá chép cung cấp phương tiện cho ông Táo về trời, chứ không có ý nghĩa phóng sinh như trong Phật giáo.

Ngày nay ô nhiễm môi trường làm ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân ở các đô thị ngày càng trầm trọng. Vào ngày cúng ông Táo, người dân không nên đốt vàng mã trong các nghi lễ cúng tế. Đốt vàng mã phải được xem là hủ tục mà mỗi người cần có ý thức loại bỏ.

Còn việc phóng sinh, cần hiểu đúng theo ý nghĩa ban đầu là con người gặp vật nuôi quý hiếm bị bắt, bị nạn thì tìm cách giải thoát, cứu nạn rồi thả về môi trường tự nhiên. Hoặc nếu muốn phóng sinh thì nên mua lại những loại chim, cá sắp bị giết thịt rồi thả về tự nhiên. Việc mua các loài vật, nhất là loài gây hại môi trường và mang thả xuống sông, hồ thì không phải là phóng sinh mà còn làm hại tự nhiên. Vì vậy, theo tôi không nên thả cá hoặc phóng sinh trong ngày cúng ông Công, ông Táo.

- Ông có lời khuyên gì với mọi người khi sắm sửa lễ cúng?

- Nhiều nghi lễ trong ngày ông Công, ông Táo trước đây được sinh ra từ đời sống nông nghiệp, nhưng đời sống hiện đại ngày nay đã không còn phù hợp, nên từ bỏ. Thay vì đốt vàng mã, mua cá về thả sông..., mỗi người nên chăm chút cho căn bếp nhà mình.

Ngày ông Công, ông Táo có ý nghĩa rất quan trọng với căn bếp của mỗi gia đình. Trong bếp nên dành một chỗ nhỏ thờ các vị này, sao cho vừa ấm cúng, vừa không quá tốn kém. Mỗi khi thành viên trong gia đình nhìn thấy sẽ có ý thức vun đắp cho căn bếp cũng như bữa ăn gia đình. Thay vì lo sắm sửa mâm cao cỗ đầy, mỗi gia đình nên cùng làm bữa cơm đơn giản để có nhiều cơ hội trò chuyện với nhau bên bếp lửa, cùng nhau ăn bữa cơm sau những ngày bận rộn.

Mỗi nhà chỉ nên sắm một tuần trà, ít hoa quả, bánh kẹo để làm lễ cúng ông Công, ông Táo, không nên bày cỗ bàn linh đình. Bởi tục thờ ông Công, ông Táo là để nhắc nhở mỗi người sống lương thiện, hướng về ông bà, tổ tiên.

Iran đơn độc đối đầu Mỹ

"Giờ đây, kỷ nguyên lộng hành của Mỹ tại Trung Đông đã chấm dứt. Họ phải rời khỏi khu vực", Đô đốc Hossein Khanzadi, tư lệnh hải quân Iran, tuyên bố hôm 29/12 trong cuộc họp báo bên lề cuộc tập trận chung giữa Iran, Trung Quốc và Nga tại vịnh Oman và phía bắc Ấn Độ Dương.

Cuộc tập trận mang tên Vành đai An ninh Hàng hải diễn ra vào 27-30/12 với mục tiêu đảm bảo an ninh thương mại hàng hải quốc tế, huấn luyện chống cướp biển và khủng bố. Moskva điều tàu hộ vệ tên lửa Yaroslav Mudry cùng một tàu tiếp dầu và một tàu kéo, trong khi Bắc Kinh cử tàu khu trục tên lửa Tây Ninh tham gia. "Kết quả tập trận cho thấy Iran không thể bị cô lập", Đô đốc Iran Gholamreza Tahani phát biểu.

Tuy nhiên, thay vì rút quân, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gửi thêm hàng nghìn binh sĩ tới Trung Đông để đối phó Iran, giữa lúc hai nước căng thẳng cao độ vì vụ không kích hạ sát tướng Qassem Soleimani ở Iraq hôm 3/1. Trong khi đó, Nga và Trung Quốc dường như không muốn bị lôi kéo vào cuộc xung đột ngày càng khó lường.

Một tàu chiến trong cuộc tập trận chung giữa Iran, Nga và Trung Quốc tại vịnh Oman hôm 29/12. Ảnh: Reuters .

Bình luận viên Yaroslav Trofimov của WSJ chỉ ra rằng sau vụ hạ sát Soleimani, phản ứng của Moskva và Bắc Kinh đều dừng lại ở chỉ trích mà không đưa ra cam Công ty dịch thuật Đồng Nai kết hành động nào, mặc dù họ tỏ ý bênh vực Tehran. Vì vậy, Iran chỉ có thể dựa vào chính họ , cùng mạng lưới dân quân Shiite và các lực lượng ủy nhiệm mà Soleimani, tư lệnh đặc nhiệm Quds, đã xây dựng tại Lebanon, Iraq, Syria hay Yemen.

"Iran là một trong những quốc gia cô đơn nhất thế giới về mặt chiến lược. Họ coi hàng chục nước là đối thủ, trong khi chỉ có một người bạn đáng tin cậy duy nhất là chính quyền Tổng thống Bashar al-Assad ở Syria", Karim Sadjadpour, chuyên gia về Iran tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế ở Washington, cho hay.

Sự đơn độc của Iran được cho là nguyên nhân nước này hành động thận trọng sau cái chết của Soleimani. Tướng Abolfazl Shekarchi, phát ngôn viên lực lượng vũ trang Iran, nói rằng Tehran sẽ trả thù "dữ dội", nhưng "không vội vàng". Theo Trofimov, đây là dấu hiệu cho thấy Tehran đang tìm cách tránh leo thang ngay lập tức, bởi nó tiềm ẩn nguy cơ chiến tranh toàn diện với Washington.

Abas Aslani, chuyên gia cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược Trung Đông tại Tehran, bổ sung thêm rằng Iran "đang nói về đáp trả, báo thù, không phải bắt đầu một cuộc chiến".

"Nếu xung đột trực tiếp nổ ra, tôi nghĩ Iran cũng không hy vọng Nga và Trung Quốc tuyên chiến với Mỹ vì họ. Moskva và Bắc Kinh chỉ có thể hỗ trợ Tehran theo cách khác, như ủng hộ về mặt chính trị hay trong một số tổ chức quốc tế. Khả năng cung cấp thiết bị cho Iran cũng chưa chắc chắn", Aslani nói.

Bình luận viên Trofimov cho rằng Iran chắc chắn muốn nhận được thiết bị quân sự để thay thế số máy bay, tàu chiến và xe tăng lỗi thời của họ, nhưng Nga và Trung Quốc đều không thể cung cấp số thiết bị đó hợp pháp, ít nhất là tới tháng 10, thời điểm lệnh trừng phạt của Liên Hợp Quốc với hầu hết giao dịch quân sự với Iran hết hạn.

Khó khăn trong việc hỗ trợ Iran thể hiện qua hợp đồng tên lửa S-300 nước này ký với Nga hồi năm 2005. Sau khi Liên Hợp Quốc áp lệnh trừng phạt Iran vì chương trình hạt nhân, Nga phải hủy hợp đồng vào năm 2010. Quá trình chuyển giao các tổ hợp tên lửa nối lại hồi tháng 4/2015, sau khi 6 cường quốc và Iran đạt thỏa thuận tạm thời về hạt nhân. Trung Quốc cũng từng cam kết đầu tư hàng trăm tỷ USD vào ngành dầu khí Iran, nhưng các lệnh trừng phạt kinh tế của Mỹ khiến kế hoạch bị đình trệ.

Một yếu tố cần tính đến là cả Nga và Trung Quốc đều duy trì mối quan hệ gần gũi với Arab Saudi và Israel , hai đối thủ "không đội trời chung" của Iran tại khu vực.

Nga và Iran từng chung chiến tuyến tại Syria. Tuy nhiên, khi chính quyền Syria dần ổn định và Nga tìm được chỗ đứng mới tại nước này bằng cách bắt tay với Thổ Nhĩ Kỳ trong những tháng gần đây, lợi ích của Nga và Iran ở Syria bắt đầu chia rẽ .

Xét về mặt lịch sử , Nga và Iran cũng từng có nhiều hiềm khích. Người Nga có lẽ không quên vụ sát hại đại sứ Alexander Griboedov, đồng thời là nhà viết kịch nổi tiếng, khi đám đông xông vào sứ quán Nga ở Tehran hồi năm 1829. Iran cũng ủng hộ các phiến quân chống Liên Xô ở Afghanistan vào những năm 1980.

Trong khi đó, ký ức của người Iran bao gồm những vùng đất mà Nga sáp nhập từ đế quốc Ba Tư qua nhiều thế kỷ, cũng như việc Liên Xô kiểm soát nước này vào năm 1920 và 1941.

"Không ai ở Nga thực sự quan tâm về Iran. Họ không coi Iran là đối tác và chắc chắn không phải người bạn đáng để hy sinh", Alexander Gabuev, chuyên gia tại Trung tâm Carnegie Moskva, cho hay.

Một người dân cầm ảnh tướng Soleimani trong lễ tang của ông tại thủ đô Tehran, Iran hôm 6/1. Ảnh: Reuters .

Theo chuyên gia này, Nga và Trung Quốc thậm chí có thể hưởng lợi từ sự leo thang căng thẳng giữa Mỹ và Iran. Xung đột ở Trung Đông sẽ khiến Mỹ bị phân tâm, giúp họ có thêm thời gian củng cố những lợi ích cốt lõi ở Đông Âu và châu Á.

"Nga không có dù chỉ một chút ý định tham gia vào tình huống tranh cãi này và đang cố gắng tránh nó xa nhất có thể, ngay cả khi tiếp tục lớn tiếng ủng hộ Iran", Ruslan Pukhov, giám đốc Trung Tâm Phân tích Chiến lược và Công nghệ tại Moskva, nhận định. "Ít nhất về ngắn hạn, điều này hoàn toàn có lợi cho Nga. Giá dầu đang tăng và Iran, vốn là đối tác khá cứng rắn, buộc phải trở nên hợp tác hơn nhiều".

Dù Trung Quốc hiện là nước mua dầu nhiều nhất từ Trung Đông, giới chuyên gia của nước này từ lâu đã cảnh báo Bắc Kinh nên kiềm chế và tránh nhúng tay vào khu vực đầy biến động, một phần vì dầu vẫn tiếp tục được cung cấp bất chấp loạt xung đột chính trị trong những thập kỷ gần đây.

"Trung Đông không quá quan trọng trong chiến lược tổng thể của Bắc Kinh. Kể từ năm 2011, nhiều nước Trung Đông cùng rơi vào nội chiến, nhưng không ảnh hưởng nhiều tới kinh tế Trung Quốc", Niu Xinchun, chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Quan hệ Quốc tế Đương đại Trung Quốc, cho biết.

Zhu Feng, giám đốc Viện Nghiên cứu Quốc tế tại Đại học Nam Kinh, đánh giá việc Trung Quốc tập trận hải quân chung với Iran "mang tính biểu tượng hơn là thực tế". "Tôi nghĩ Trung Quốc không bận tâm chút nào tới khả năng tham gia vào căng thẳng tại Trung Đông", Feng nói thêm.

Mặc dù Iran không thể trông đợi nhiều vào sự giúp đỡ ngay lập tức từ Nga và Trung Quốc, tình hình trong tương lai có thể sẽ thay đổi, cựu cố vấn cấp cao Bộ Ngoại giao Mỹ Vali Nasr nhận định. "Những gì Washington đang làm khiến Moskva, Bắc Kinh và Tehran dần xích lại gần nhau. Họ có động lực chung nhất định trong việc ngăn cản Mỹ gây áp lực tối đa", ông nói.

"Chúng ta sẽ không thấy ảnh hưởng trong tương lai gần, nhưng sau 10 năm, mọi người sẽ nhận ra rắc rối giữa chính quyền Trump và Iran đã thúc đẩy Nga và Trung Quốc phát triển chiến lược bảo vệ, nhằm đối phó với loại chính sách mà Mỹ đang sử dụng để chống lại Iran hiện nay", Nasr cho hay.

Ánh Ngọc (Theo WSJ )